Tarif
Kımız bize atalarımızdan kalan bir ilaçtır. Kımızın sağlığa birçok yararı vardır. Kazak kimyacısı Aydar Akınoğlu kımızın yararlarını ve niteliklerini “birkaç makale ya da kitapta anlatmak kolay değildir”.diyerek kımızın ne kadar çok yararı olduğunu bize söylüyor. Kımızı araştırdığınızda şu andaki bilgilere göre, kımızı ilk kullananlar Hun Türkleridir. Yine belgelere göre, Avrupa Hunları ile Gök Türklerin de kımız ürettiklerini belirtmektedir.
At doğum yaptıktan 4-5 gün sonraya kadar sütünü sadece tayı içer çünkü süt bu sürede kımız yapmaya hazır değildir. Beş gün sonra sütün birazını atın sahibi alır ve bundan kımız yapar.
Sağılan süt, Kırgızcası "çanac" denilen yayığa dökülür. Bu çiğ sütün kımız olması için maya niyetiyle ona daha önceden hazırlanan kımız ilave edilir. (yaklaşık 15 kg çiğ süte 1-1.5 kg maya kımız ilave edilir) Daha sonra yayığa doldurulan at sütü, yayığın içine sokulan ince uzun bir değnekle ortalama 5-6 saat aralıksız dövülür.
Bu işlem aile fertleri tarafından sırayla yapılır. Uzun bir dövülmeden sonra çiğ süt, artık kıvamına gelmiş "kımız" olarak bekletilemeye bırakılır. Kımıza dönüşen sütün tam içilecek hale gelmesi için yaklaşık 6 saat bekletilmesi gerekir.
Kımızın Faydaları
1-Kanda trigliseritler ve kolesterol düşürür, böylece ateroskleroz ve buna bağlı kalp hastalıkları, kalp krizi ve akut inme riski azalır.
2-Bağışıklık sistemini güçlendirir.
3-Kansere karşı koruma sağlar.
4-Beyin, retina, sperm, cilt hücreleri güçlenir.
5-Diyabet için faydalıdır.
6-Kanı inceltir ve akışını kolaylaştırır, kan pıhtılaşmasını önler .
7-Romatizmal hastalıklara karşı koruma sağlar.
8-Beyin ve sinir sisteminin sağlıklı şekilde çalışmasında etkileri vardır.
9-Depresyon tedavisini destekler.
10-Bunama ve Alzheimer hastalığı riskinin azaltmasına yardımcı olur.
11-Ruh hali, yoğunlaşma, bellek, dikkat ve davranış bozukluklarına karşı destek sağlar.
12-Saldırganlık azaltmaya ve sakinleştirmeye yardımcı olur.
13-Mizaç, tepkisellik ve kişilik üzerinde olumlu etkisi vardır.
14-Kımız içen kişilerde gözde yaşa bağlı olarak gelişen sarı nokta hasarları riskini önlenebilmektedir.
15-Kımız'ın antienflamatuar etkisi vardır. Ayrıca kas-iskelet sistemi ve bağışıklık sistemi üzerinde faydalı etkileri bulunmaktadır.
16-Kımız, kemik ve eklem sağlığında etkili ve yararlıdır.
17-Kemiklerde kalsiyum toplanmasına destek olarak güçlenmelerini sağlar.
18-Eklem iltihabı ve kıkırdağa zarar veren enzim aktivitesini azaltır.
19-Eklemlerde hassasiyet ve sabah sertliğini azaltır.
20-Romatoid artritli hastada ilaç ihtiyacını azaltır.
21-Kımız özellikle kalp ve damar hastalıkları açısından yararlıdır. Kımız tüketenlerde koroner kalp hastalığına bağlı ölümlere daha az rastlanır.
22-Kalp damar hastalığı riski olanların ya da bu hastalığa yakalanmış olanların kalp sağlığını korumaya yardımcı olur.
23-Damar sertliği oluşumunu yavaşlatır.
24-Trigliseritlerin kan düzeyini düşürür.
25-Kalp hastalıklarında "kötü kolesterol"ün (LDL) düşürülüp, "iyi kolesterol"ün (HDL) artırır.
26-Kalp krizi sonrası felç, ikinci bir kalp krizi ya da ölüm riskini azaltır.