Anasayfa > Yazi Arşivi > Köşe Yazısı > TÜRKLER 2. ÇİN AKININDA: KADERİ TAYİN EDEN HATUN
|
Güneş Doğu'dan doğarken Gökte Ulu Tanrıya inanan Bir millet, Her ayrıntının Planlandığı bir sefer...
Türkler Tarihin her safhasında önemli akınlarda bulunmuşlar ve bu akınlar sonucunda da çok önemli yerler elde etmişlerdir. Bu akının amacı da, stratejik bakımdan çok önemli yerleri Çin’in elinden almak ve Çin’de Chou Devletini kurarak Çin Halkını yanına çekmek için yapılan seferdir.
O dönemki duruma baktığımızda Hunlar Mete ile Yüeçi akınını yaptıktan sonra Çin’de yeni kurulan bir Han Devleti vardı. Bu kral Denge Politikası sonucunda Devlete zarar veriyordu. Mete’de bu seferlere başladığında, bunları çözüme kavuşturmayı düşünüyordu. Çin Kaynaklarına göre bu seferde, ilk başlangıçta Hun öncülerinin Çin’i oyaladığından bahsediliyor ve Mete’nin de geride konakladığını, Hücum etmek için uygun zamanı beklediğinden söz ediyor. Çin İmparatoru belgelere göre bu seferler sırasında elçilerle Mete’nin birlikleri hakkında bilgi sahibi olmaya çalışıyordu. Bunu fark eden Mete Ordusunu bu elçilerden gizlemiş, hatta çevresine yaşlı olan birliklerini toplayarak zayıf bir imaj çizmiştir. Ekonomik gücün az olduğunu da göstermek için de hayvan sayısını hep az göstermiştir. Bu taktiğin işe yaradığını Çin Belgeleri: Çin elçilerinin İmparatora Mete’nin akına geçemeyeceğini rapor etmeleri ile kanıtlıyorlar ve ekliyorlar inanıp inanmadığını bilmiyoruz; ama inansaydı tekrar elçi göndermezdi şeklinde yorumluyorlar.
Ancak bir gerçek vardır ki o son elçi grubunu beklemeden Çin Askerleri sefere çıktılar. Yolda Çin Birlikleri Dönen Elçi Heyetine rastladı. Elçi Heyeti İmparatora:
Önceki Elçiler, Hunlarda beslenmemiş hayvanlar, zayıf bir ordu gördüler. Biz bu söylenenleri görmedik. Hiç Şüphe yoktur ki bunar kurnazlıktır. Bizim Kanaatimizce Hunlar seçkin birliklerini saklamışlar, Uygun baskını yapmak için Fırsat kollamaktadır. Hunlara Taarruz etmemeliyiz fikrini Çin İmparatoruna bildirmişlerdir.
Çin İmparatoru Kao ise bu sözlere kızarak şöyle cevap vermiştir:
Ey eski Ch’i Krallığının kölesi. İyi konuş ve bir Subay gibi ol. İyi düşünmeden ve İyi Ölçmeden söylediğin bu sözlerle ordumu niye ürkütüyor ve savaş gücümü kırıyorsun? Diyerek, sefere devam etmiştir. [1]
Çin İmparatoru, denetimi bizzat eline alarak Savaş taktiğince kaçıyormuş gibi görünen Mete kuvvetlerini kovalamaya başladı. Çin İmparatoru’nun ordusunun çoğu yayaydı. 320.000 kişilik bir kuvveti bulunan Çin’in karşısında 300.000 kişilik Çoğu atlı Mete’nin ordusu vardı.
Mete esas kuşatmayı Ping şehrinde düşünüyordu. Hazırlıklarını Çin ordusunu buraya çekip burada savaşmaya yönelik olarak yapmıştı. Kaynaklar Kuşatmayı anlatırken Mete 7 gün kuşattı diyerek başlıyorlar. Kuşatma tamamladığında Çin İmparatoru kurtuluşunun kalmadığını görerek, kurtuluş ümidini Mete’nin hatununda buluyordu. Kaynaklara göre Çin İmparatoru Mete’nin eşine gizli hediyeler yolladı ve Mete’nin hatunu Mete’ye gitti ve aralarında şu konuşma geçti:
“İki Hakan’da karşılıklı olarak birbirlerini sıkıştırıp, mutsuz etmektedirler. Bugün Çin Topraklarını elde etmiş olsanız bile Siz Ey Hun hakanı, orada oturup gerekli gücü elinde sonunda bulamayacaksınız.” Demiştir. Bu konuşmanın çok farklı yönden önemli noktaları vardır. Yaklaşık 2200 yıl önce geçen bu olay bize bir hatunun komşu devletlerin idaresini yapısını çok iyi tanıdığını, onlar hakkında gerçek bilgiye sahip olduğunu kanıtlar. Bu konuşmadan sonra Mete Kuşatmayı çözmüştür.
Burada olayları karıştıran bir nokta vardır. Karanlık olan bu nokta Kuşatmanın kalkmasıdır. Burada bir şey oldu ve sonuçta kuşatma kaldırıldı. Bunu sadece Hatunun konuşması mı sağladı, yoksa başka bir şey var mıydı? Çinliler İmparator Biyografilerini yazarlar. Oradaki bilgilere göre Ch’en P’ing ‘in bir kaçış planı vardı; ve imparator bunu kullandı. Bu plan ne olduğu konusunda bilgi bulunmamaktadır. Bu planda hep gizli tutulmuştur. Ama burada elçinin fikirleri ve söyledikleri çok farklıdır. Elçi İmparatora:
Mete Babasını öldürerek tahta çıkmıştır. Hunlar Savaşlarda yenilmezler ve erdem ile kandırılmazlar. Onun için uzun plan yapmalıyız der. İmparator bunun nasıl olduğunu sorduğunda ise cevap olarak sizin büyük kızınızı Mete ile evlendirelim. Her yıl hediyeler verelim. Böylece Hun İmparatoru Damadınız kızınız da Hun İmparatoriçesi olur, çocukları da Veliaht olur ve sonra Mete’nin yerine geçer demiştir. Bu politikanın olduğunu Orhun Kitabelerinde görmekteyiz.
Peki o olayı bu kadar önemli yapan nedir ? 2200 yıl önce bir hatun devlet meselelerinden haberdar iken, yıllıklar bir kaçış planından bahseder dedikodu maiyetinde.. Dedikoduya göre, Elçi seferin kötü sonucunu görerek kendi kaçış planı ile imparatoru kaçırdığından bahseder. Elçinin daha sonra yüksek mevkiye getirilmesi de bu olaydan olduğu söylenir. Ama tarihte dedikodular geçerli değildir. Belgeler az olmasına rağmen bu konuşma tarihe geçmiştir. Mete stratejik noktaları alıp Çin'i başından beri vergiye bağlamayı, onla anlaşarak akınlarını diğer ülkelere kaydırmayı düşünüyordu. Ancak Dikkate değerdir ki Hatunun konuşmasından sonra yapılan kuşatmayı çözüş hatunun da etkisinin o yıllarda ne kadar fazla fazla olduğunu, Türklerde kadınlara verilen önemin o yıllara dayandığını kanıtlar.
Bu elçi barış anlaşmasının yapılmasında giden elçidir. Çin bu sefer sonunda yıllık vergiye bağlandı. Sadece Stratejik noktalar alındı. Çin’e dokunulmadı.
KAYNAKLAR:
1. BAHATTİN ÖGEL BÜYÜK HUN İMPARATORLUĞU TARİHİ
2. İBRAHİM KAFESOĞLU TÜRK MİLLİ KÜLTÜRÜ
Arşiv sayfasındaki benzer belgeleri bize bildirin.Sizin adınızla yayınlayalım.
Site Sorumluları:
bilgiislem@vatanbir.org