Her motifin ayrı bir anlamı var.

Halı dokuma Ödek Köyü’nün yaşam tarzında önemli bir yer tutar. İnsanlar genelde halılarını kendi yapmış oldukları halı tezgahlarında kendileri üretirler. Ancak son zamanlarda halı dokumacılğında bir gerileme olduğu açıkça görülmektedir. Bu halı ve kilimler evlerde dekor olmalarının ötesinde bir değere sahiptir köy yaşamında. Çünkü halı ve kilimler aynı zamanda birer sanat eserleridir. Bu halılar insanların beklentilerini, ruhsal durumlarını, özlemlerini, acılarını, inançlarını, anılarını kısacası bütün yaşamlarını yansıtır. Bu halılarda bütün bir kültür, bir yaşam saklıdır. Bir anlamda köy yaşamını, köy kültürünü anlamanın bir yolu da bu halıları incelemektir. Halılardaki motiflerin derin anlamları olmasına rağmen maalesef bunların birçoğu üzerinde düşünülmez bile. Bu eksikliği bir ölçüde gidermek için bazı halı motiflerinin anlamları, mesajları aşağıda yer almaktadır.

HALI VE KİLİMLERDE KULLANILAN BAŞLICA MOTİFLER _

_______________________________________ Muska ve Nazarlık

Bazı insanların bakışlarında bir güç olduğuna, bu bakışların kötülüğe, zarara, şansızlığa ve hatta ölüme bile sebep olduğuna inanılır. Nazarlıklar işte bu kem bakışların etkisini azaltan çeşitli nesnelerdir. Böylece onu taşıyanları korur. "Muska" ise sahibini tehlikeli dış faktörlerden korumak için, sihirli ve dini bir güce sahip olduğuna inanılan yazılı bir tılsımdır. __

______________________________________ Kuş

Halılarında görülen kuş motifleri çeşitli anlamları ihtiva eder. Baykuş ve kara karga gibi kuşlar kötü şans anlamına geldiği gibi; kumru, güvercin ve bülbüllerde iyi şansı simgelemeleri için kullanılır. Kuş; mutluluk, keyif ve sevginin sembolüdür. Güç ve kuvveti simgeler. O, Anadolu'da kurulmuş çeşitli yerleşimlerin, imparatorluk sembolüdür. Kuşlar ayrıca ilahi mesajcılara ve uzun bir yaşama işaret eder. Ejderha ile dövüşmüş Anka kuşu, baharı haber verir. _

_______________________________________ Pıtrak

Pıtrak, insanların giysilerine ve hayvanların tüylerine yapışan pamuksu bir bitkidir. Onun, kem bakışları savuşturmaya gücünün yettiğine inanılır. Diğer taraftan çiçeklerle dolu anlamında gelen "Pıtrak gibi" deyimi, bu motifin bolluğun bir sembolü olarak un torbaları üzerinde kullanılmasını açıklar. _

_______________________________________ Sandık

Bu motif genelde genç bir kızın çeyiz sandığını simgeler. Bu sandığın içindeki nesneler, eşinin evinde kullanılmak için olduğundan genç kızın beklentileri ve ümitleri dokuduğu, ördüğü ve üzerine nakış işlediği parçalara yansıtılır. ___

_____________________________________ Çengel ve Haç

Halılarında haçlar ve çeşitli çengel tipleri, insanları tehlikelerden koruması için sık sık kullanılır. ____

____________________________________ Ejderha

Ejderha, aslan gibi ayakları, yılan gibi kuyruğu olan ve kanatları bulunan mitolojik bir yaratıktır. Ejderha, hava ve suyun efendisidir. Ejderha ve Anka'nın uçuşunun, bereketli bahar yağmurları getirdiğine inanılır. Kocaman bir yılan olduğuna inanılan ejderha, hazinelerin ve hayat ağacı gibi sırlı nesnelerin koruyucusudur. _

_______________________________________ Kartal

Güç, kudret, muska, hükümet egemenliği ve eski dini törelerden ortaya çıkan tılsımlar gibi öğeleri temsil eden kartal figürleri, halı dokumacılığında totemleri işaret eder. _

_______________________________________ Küpe

Anadolu'da küpeler evlilik hediyesi olarak vazgeçilmezdir. Bu motifi kullanan bir kız, ailesine evlenmek isteğini dolaylı olarak belli etmeye çalışır. _

_______________________________________ Göz

Bazı insanları kötülüğe, zarara, şansızlığa ve hatta ölüme bile sebep olan güçlü bakışları olduğuna inanılır. Göz motifleri, insan gözünün kem bakışlara karşı en iyi koruyucu olduğu inancından dolayı ortaya çıkarıldı. ____

____________________________________ Bereket

Birlikte kullanılmış "elibelinde" ve "koç boynuzu" motifleri bir erkek ve bir kadını belirtir. Bereket deseni, dişiyi gösteren iki adet "elibelinde" motifi ve erkeği gösteren iki adet "koç boynuzu" motifinden oluşur. Kompozisyonun ortasındaki göz motifi, aileyi kem gözlere karşı koruması için kullanılmıştır. ___

_____________________________________ Bukağı

Bukağı; aile birlikteliğinin devamına, aşıkların düşkünlüğüne ve birlikte olma umuduna işaret eder. ____

____________________________________ El, Parmak ve Tarak

El, Parmak ve Tarak motifi, parmakların kem gözlerden koruduğunu temsil eden beş çizgi ve beş noktayı kapsar. El motifi, verimlilik ve iyi şansı birleştirir. Aynı zamanda bu motif, Hz. Muhammed'in kız kardeşinin elini sembolize ettiği için de, kutsal bir anlam taşır. Tarak motifi genellikle evlilik ve doğum ile ilişkilidir. Bu motif, evlenme arzusunu ve doğumu kem gözlere karşı korumayı ifade eder. ___

_____________________________________ Elibelinde

Elibelinde, anneliğin, dişiliğin ve verimliliğin sembolüdür. __

______________________________________ Saçbağı

Saçbağı motifi, evlenmeye olan istediği temsil eder. Eğer bir kadın saçından bir tutamı dokumasında kullanırsa, bu onun ölümsüzlüğe olan arzusunu dillendirir. ____

____________________________________ Koç boynuzu

Koç boynuzu, halılarında üretkenlik, kahramanlık, güç ve erkeksiliğe alamettir. Bununla birlikte bu simge, bunu dokuyan kişinin mutlu olduğunun ve bunu açıkça belirttiğinin ifadesidir. ____

____________________________________ Su yolu

Su yolu, suyun insan hayatındaki önemini vurgular. __

______________________________________ Akrep

Akrebin zehrinin korkusundan dolayı, insanlar kendilerini bu hayvana karşı korumak için, akrep veya akrep kuyruğuna benzer mücevherleri taşırlar. İşte akrep motifi de bu amaçla kullanılır. ___

_____________________________________ Yıldız

Yıldız motifi, halılarında üretkenliği temsil eder. _

_______________________________________ Hayat ağacı

Hayat ağacı motifi, sonsuzluğun sembolüdür. Bu motif, ölümsüzlüğü araştırmanın ve ölümden sonra yaşam olduğu umudunun bir nişanıdır. ___

_____________________________________ Kurt izi

İnsanlar bu motifi, kurtlardan ve canavarlardan korunmak için kullanırlar. Tarih öncesi zamanlarda, insanlar tehlikeli hayvanlardan kendilerini korumak için, bu hayvanları taklit etmenin veya onlara benzer şekiller yapmanın doğru olduğuna inanırlardı.

Sitemizde yayınlanan yazıların tüm sorumluluğu yazara aittir.

Yazarın diğer yazıları

Vatan Kavramı(787)

Vatan ve Hürriyet Cemiyeti(22107)

Dilbilim Tarihine Bir Bakış(1766)

Yörük Sözlüğü(6196)

Kürt Köyündeki Nogay Tamgaları(2397)

Meluncanlar(1232)

Burnundan Fitil Fitil Getirmek Deyiminin Hikayesi(8646)

Ateş Pahası Deyiminin Öyküsü(4865)

Motiflerin Dili(53359)

Sevr Anlaşması Tam Metni(10756)

Ülkümüz Bizim(722)

Rastgele yazılar

Özgürlükler diyarı(1024)

2050 Yılı Kpss Soruları(971)

Atatürk'ün Akıllı Projesi(803)

HEPAR ve Pamukoğlu'nun Stratejik Hatası(1885)

Devletin Resmi Dini: Siyaset(2031)

23 NİSAN NEŞE DOLMUYOR İNSAN!(798)

Avrupalılara "Fırça"nın Arkası(680)

KÜLTÜR ve SANATA DAİR(TİYATRO)(2152)

Laf Salatası(3830)

GÜNDEMDEN NOTLAR(831)